Rembrandt schilderde zwarte expats in Amsterdam

0

De Nederlandse grootmeesters, waaronder Rembrandt schilderde zwarte expats. Deze bijzondere portretten van zwarte mensen hangen tot eind mei in Museum Het Rembrandthuis in Amsterdam. Twee museumzalen met meer dan vijftig schilderijen.

Levensechte schilderijen en tekeningen gemaakt door blanken in de 17e eeuw, aangevuld met een reeks hedendaagse portretten van zwarte mensen van de hand van zwarte kunstenaars, zoals Iris Kensmil, Iriée Zamblé, Jörgen Tjon A Fong en Charl Landvreugd

Rembrandt van Rijn, Twee Afrikaanse mannen, 1661 - Rembrandt schilderde zwarte expats in Amsterdam - FamilieNieuws.com
Rembrandt van Rijn, Twee Afrikaanse mannen, 1661

Rembrandt van Rijn leefde tijdens de zeventiende eeuw, van 1606 tot 1696. In die tijd was slavernij verboden in Nederland, dat was alleen toegestaan in de koloniën. En in die periode schilderden de Hollandse meesters, zoals Rembrandt, Gerrit Dou, Govert Flinck en Ferdinand Bol, het leven zo echt als mogelijk. Dat leverde een aantal portretten op met zwarte personen als het centrale onderwerp van het kunstwerk. Niet als bijfiguren met een ondergeschikte rol. 

Rembrandts interesse in deze Afro-Amsterdammers was wel bijzonder in die tijd. Voor zover bekend heeft hij ze verbeeld op tenminste tien schilderijen, zes etsen en zes tekeningen. Het lijkt erop dat Rembrandts zwarte buurtgenoten hebben geposeerd. Dit waren eigenlijk expats. Begin 1600 was er namelijk een kleine gemeenschap van vrije zwarte mensen in de omgeving van de Jodenbreestraat, in Rembrandts buurt. Dit waren zwarte zeelieden en soldaten die naar Amsterdam kwamen in dienst van de West-Indische Compagnie of de Vereenigde Oost-Indische Compagnie. Gemengde huwelijken met Europese vrouwen kwamen toen nog regelmatig voor.

Hendrick Heerschop, Koning Caspar - Rembrandt schilderde zwarte expats in Amsterdam - FamilieNieuws.com
Hendrick Heerschop, Koning Caspar

Rembrandt was dus niet de enige. Hendrick Heerschop, een Haarlemse kunstschilder en tijdgenoot van Rembrandt, schilderde het portret van Koning Caspar. Van de drie koningen die het Christuskind komen aanbidden, zou volgens de legende een Afrikaan zijn. Soms wordt hij Caspar genoemd, soms Balthasar.

Over de exacte identiteiten van de zwarte geportretteerden uit de zeventiende eeuw is alleen weinig bekend. We kennen steeds meer namen van zwarte buurtgenoten van Rembrandt, maar nog niet de namen van de mensen op de portretten. 

Jasper of Jeronimus Becx, Don Miguel de Castro, 1643 - Rembrandt schilderde zwarte expats in Amsterdam - FamilieNieuws.com
Jasper of Jeronimus Becx, Don Miguel de Castro, 1643

Van één schilderij is de geportretteerde wel bekend: Don Miguel de Castro. Het is de enige beeltenis van een zwarte man uit de Noordelijke Nederlanden in de 17de eeuw. Een controversieel figuur, gezant van Soyo (of Sonho), een deel van Congo dat zich wilde afscheiden. Van de schilder is minder bekend, alleen een naam: Jasper of Jeronimus Becx. 

Over het algemeen wordt er in de Nederlandse geschiedenis teruggekeken met een achttiende eeuwse bril, waarbij zwart en slavernij automatisch bij elkaar hoorde. Maar 100 jaar daarvoor speelde dat nog helemaal niet.

Een van de bekendste schilders ter wereld, Rembrandt, schilderde zwarte expats voordat dit hedendaagse beeld ontstond. De expositie in het Rembrandthuis kan dat stereotype beeld helpen veranderen.

Persbericht Museum Het Rembrandthuis

Comments are closed.