Video – Actrice Gerda Havertong over haar overleden moeder en dementie in Suriname.

Havertong Suriname

Suriname ~ Actrice Gerda Havertong: “Mijn moeder is nog steeds een beetje bij me” Toen haar moeder rond 1995 ging dementeren, bleek de zorg in Suriname niet toereikend.

[quads id=1]

Zorg in Suriname

Dat wil Gerda Havertong veranderen. Met haar stichting Wiesje zet ze zich in voor 24 uursopvang voor mensen met dementie in haar geboorteland. “Het voelt alsof mijn moeder ons helpt.”

“Haar moeders dementie kwam geheel onverwacht voor Gerda, maar ook voor Gerda’s broer en zussen die allen in verschillende werelddelen wonen. “Mijn ouders woonden nog steeds in Suriname en mijn vader heeft mijn moeders ziekte bij ons weggehouden. Hij wilde ons er niet mee belasten. Zo hield hij het echter ook weg voor zichzelf: misschien zou het wel weer overgaan.”

[quads id=1]

Het zou overgaan

Dat gebeurde niet: Wiesje raakte meer en meer ‘kinsi’, zoals dementie in Suriname wordt genoemd: kinds. Nadat ze ging dwalen, was duidelijk dat het mis was. Gerda: “Ik merkte dat het mis was aan de manier waarop mijn moeder naar me keek op het vliegveld. Mijn moeder was een echte moeder, ik was heel goed met haar. Haar blikken zeiden altijd alles; nu keek ze dwars door me heen. Intens verdrietig en pijnlijk.”

Groot verdriet
Havertong Suriname dementie
Afbeelding uit Monuta.nl

Een acute vorm van dementie, werd ons gezegd, maar het was dus al langer aan de gang, benadrukt Gerda. “Opeens ben je al afscheid aan het nemen omdat je ontdekt dat je niet meer de gezamenlijke herinneringen met elkaar deelt. Dan rouw je om iemand die niet dood is, en je beseft dat je mee moet gaan met haar waarheid, anders gaat het niet.

[quads id=1]

Je kunt elkaar wel omhelzen

Je kunt steeds minder met woorden, maar je kunt elkaar nog omhelzen. Totdat je merkt dat ook dat een reflex wordt en er geen emotionele waarde meer in het gebaar schuilt. Dan ben je elkaar echt kwijt. Dat is een groot verdriet.”

Omzetten in kracht

“Mijn vader – die onvoorwaardelijke liefdevolle zorg aan zijn vrouw gaf – stierf in 1998 onverwachts, na een kort ziekbed”, vertelt Gerda, waarna haar moeder in 1999 onder erbarmelijke toestand stierf in een verpleeghuis in Suriname. “De zorg was niet toegerust op mensen met dementie. Het was geen onwil, maar er is onvoldoende deskundigheid en in de verpleeghuizen ontbreken de middelen.” Het verdriet en de onmacht die daarmee gepaard gingen, heeft Gerda na het overlijden van haar moeder omgezet in vechtlust.

Stichting Wiesje

Ze richtte stichting Wiesje op met als doel voorzieningen te realiseren voor mensen met dementie in Suriname. “Ik wist niet dat ik zo’n lange adem moest hebben, maar in 2002 openden we het kenniscentrum. In 2005 is de dagopvang geopend waar dagelijks 15 mensen worden begeleid en er is nu een huis voor 24 uursopvang. En we willen meer woonvoorzieningen realiseren waar mensen met dementie kunnen wonen en 24/7 warme professionele zorg beschikbaar is.”

Geen haast

[quads id=1]

“Ik geloof niet meer in het geloof van mijn moeder, in haar hemel, maar ik voel wel haar energie in mijn werk voor stichting Wiesje. Soms denk ik: ‘Dat is de hand van mijn moeder, die heeft dit voor elkaar gekregen!’ Mijn moeder was geen haastige vrouw en dit gaat ook langzaam. Maar wat heb ik geweldige mensen om mij heen die zich met hart en ziel inzetten hiervoor. Daar ben ik zo dankbaar voor!” Gerda voelt zich een rijk mens. “Ik ben nu 71 en hoop 90 te worden. Ik ben niet bang voor de dood, maar ik heb geen haast. Ik zeg wel altijd: ‘Het gaat er niet om hoe oud je wordt, maar hoe je oud wordt.’ Ik wil waardig leven en waardig sterven. Dat betekent kwaliteit van leven.”

Onverbeterlijke optimist

Sinds de geboorte van haar kleinkinderen hangt Gerda echter nog meer aan het leven. “Mijn moeder was heel goed met mensen, dat heeft ze doorgeven aan mij. Nu zie ik in mijn kleinkinderen mezelf en haar weer terug: ze zijn verlengstukken van mijn leven, deel van mijn en haar bloed. Juist vanwege de kinderen wil ik die onverbeterlijke optimist blijven, werken aan een wereld waar we zorgvuldig met elkaar omgaan en elkaar ook niet met taal kapot­maken. We hebben elkaar nodig: omhels het verschil.”

Over Gerda

[quads id=1]

Gerda Havertong (1946) is podium­kunstenares, actrice, zangeres en presentatrice van Surinaamse afkomst. Ze werd bekend door haar rol in Sesamstraat. Ter nagedachtenis aan haar moeder die leed aan dementie heeft ze in 1999 de stichting Wiesje (www.wiesje.org) opgericht. Ze is voor­zitter van de Nederlandse afdeling. Doelstelling is deskundige opvang bieden aan mensen met dementie in Suriname. Ze woont met haar echtgenoot, kunsthandelaar Roelof Lenten.

Bekijk hier de Facebook pagina van Stichting Wiesje
Bekijk hier een uitnodiging van een belangrijk event van de stichting op 14 april 2019 in Amsterdam. Deel het met een ieder!

 

dementie Suriname
Gerda Havertong bij de bouw van woonunits voor ouderen met dementie in Suriname. © Stichting Wiesje

Gerda vertelt haar verhaal ook in onderstaande video:

[quads id=1]


Deel het met een ieder

Bron: Monuta.nl en Bron: AD
**
U kunt op onze Facebook pagina reageren op dit artikel. Uw mening, advies en/of power stellen wij zeer op prijs. U mag dit bericht delen met uw vrienden en familie! Wilt u een verhaal of familiebericht plaatsen? Stuur het naar info@familienieuws.com en wij publiceren het gratis