Home Redactie

Redactie: Maakt u kennis met zakenman Kries Kalipdewsing

ACHTERGROND – De grondslagen van het ondernemerschap zijn risico’s durven nemen en hard werken. Deze twee eigenschappen lijken Kries Kalipdewsing, eigenaar van Combé Markt, op het lijf geschreven. Maar nu hij 65 jaar is geworden, gaat hij zijn leven anders inrichten. “Ik ga mij veel meer richten op het helpen van anderen.”

 

HET IS NIET aan hem te zien dat hij begin deze maand de pensioengerechtigde leeftijd met vijf jaar heeft overschreden. Gekleed in een roze hemd en een moderne used en torn jeansbroek, vertelt de ondernemer zijn levensverhaal en de principes waar hij voor staat. In zijn kantoor staan foto’s van vroeger gereed. Keurige zwart-witprenten voor bij het verhaal in de krant. Klaargezet door één van de ‘zonen’, die hij heeft opgevoed. Maar daar wil hij niets van weten. “Dit is wie ik nu ben. Zoals ik nu ben, moet je die foto maken”, zegt hij breed gebarend.

Een foto aan de muur in zijn kantoor valt op. Het hangt er, afgaand op de vergeelde kleur, al jaren. “Dat is de man die mij heeft gemaakt wie ik vandaag ben. Ik heb er ook voor gewerkt, maar hij heeft mij leren tellen en heeft mij zijn bedrijf nagelaten. Voor mij is hij een god.”

Hij drukt zich het liefst uit in het Sranan en Sarnami. Nederlands gaat een beetje moeilijk. “Maarso a ego moro bun.” Omdat hij gewend is aan het Sarnami en de loyaliteit die hij zegt voornamelijk bij Hindostaanse werknemers te ervaren, zijn het meer die mensen die in zijn bedrijf emplooi vinden. “De creoolse mensen willen volgens de wet werken en ik vind dat je meer dan de wet moet doen, anders kom je niet vooruit. Verder verkoop ik voor het middageten vooral Hindostaans eten.”

Geen school
Ik pakte alles aan en ik wilde steeds meer weten
DE ONDERNEMER IS geboren in Wanica. Zijn vader kwam als baby uit India naar Suriname en zijn moeder was een Surinaamse. Samen krijgt het koppel tien kinderen. Er is geen geld voor school en eigenlijk heeft studeren geen prioriteit voor het gezin. Dus ook niet voor de kleine Kries. Op twaalfjarige leeftijd heeft hij het gehad met de pogingen om naar school te gaan. “Mi ben wan meki moni.Ik bleef veel op de markt. Ik leerde groente sjouwen en kreeg daarvoor mijn eerste salaris van Sf 2,50. Ik sliep soms ook op de markt.” Kalipdewsing beschrijft zichzelf als een flinke jonge voor zijn leeftijd. “Ik pakte alles aan en ik wilde steeds meer weten.” Toch zijn er ernstige tegenvallers. Het huis van zijn ouders gaat in vlammen op en zijn familie vertrekt naar Nederland. Hij blijft samen met een broer achter en moet een schuld die zijn ouders hadden, aflossen.

Door zijn gedrag en doorzettingsvermogen valt hij gelukkig op bij één van de groente tussen handelaren op de markt en die ontfermt zich over de jongen. Hij wijst naar eerder vermelde foto. “Deze man Badrisingh Soerinder heeft mij opgevangen.” Er volgt een anekdote. “Ik kende voor ik zijn huis bezocht geen toilet in huis. Dus toen ik bij hem kwam en vroeg waar ik mijn behoefte moest doen, schrok ik me wild toen hij mij een locatie wees in het huis. ‘Nee toch, het gaat vreselijk stinken’, zei ik.”

Uiteindelijk raakt Kalipdewsing gewend aan de veranderde omstandigheden. Hij spreekt dan ook in superlatieven wanneer hij het heeft over de behandeling die hij kreeg van zijn goeroe. Badrisingh leert hem het werk, Kalipdewsing betaalt zijn schuld af en wordt een vertrouweling van de baas. Maar dan nadert de onafhankelijkheid. Hindostanen en creolen leven op gespannen voet met elkaar. Badrisingh heeft genoeg van de situatie en wil nog vóór de onafhankelijkheid naar Nederland. Zijn ‘zoon’ wil niet mee, maar koopt het bedrijf op voor een bedrag van Sf 10.000. Dat moet hij binnen een jaar afbetalen. Hij slaagt daar glansrijk in en betaalt het dubbele.

Coup
Ik maak winst dus ik moest daarvoor wat teruggeven
DE JONGE ONDERNEMER vindt hierna veel afzet in Frans-Guyana en zijn vermogen groeit in rap tempo. Hij is trouwens als een kind zo blij met de coup van 1980. “De coup heeft een einde gebracht aan de gespannen verhoudingen tussen creolen en Hindostanen. Mensen werden na 1980 zonder aanziens des persoons gestraft.” Iets wat Kalipdewsing heel belangrijk vindt. Hij helpt de militairen met groente in die periode en bouwt zo een band op met legerleider Desi Bouterse. De Binnenlandse Oorlog dreigt echter roet in het eten te gooien, maar heeft ook een voordeel. Zijn grootste afzetmarkt Frans-Guyana, kan hij niet meer bedienen door de gevechten op de weg richting Moengo en hij dreigt met zijn groente te zitten. “En dat kan niet. Weet je hoeveel moeite het de planters kost om te planten, oogsten en verpakken en dan moeten ze ermee zitten? Nee toch!” Noodgedwongen zoekt de ondernemer naar onderdak voor een eigen zaak in het centrum. En na enkele verhuizingen vestigt het ‘Centraal Ons Belang’ zich op de plek een paar meter voor de huidige Combé Markt.

Nu op 65-jarige leeftijd heeft Kalipdewsing alleen op Combé al ruim drie tot vier hectare grond. Dat wil trouwens niet zeggen dat het pad over rozen is gegaan. “Ik ben bijna gek geworden na de brand in 1997. Ik had ruim Sf 1 miljoen onderaan de winkel bewaard. Alles is verloren gegaan. Ik kon niet meer slapen.” Hij leerde deze tegenslag echter zien als de vereffening van zijn kwade daden. “Ik maak winst, dus ik moest daarvoor ook wat teruggeven.” Uit die brand vloeide trouwens voort dat hij toch zaken is gaan doen met banken. Wat hij voorheen niet deed.

Ik ben en blijf NDP’er, ik ben geen VHP’er
WAT DOOR DE jaren heen wel consequent is gebleven, is zijn loyaliteit aan de revolutie. Bouterse heeft voorkomen dat we zijn geworden als Guyana. Hier heeft iedereen dezelfde kansen gegeven en dat vind ik belangrijk.” Naar aanleiding van de grote viering van de verjaardag van de ondernemer zaterdag, krijgt Bouterse ook eten. “Ik heb hem niet uitgenodigd, want ik kan hem niet ontvangen met de mensen die er zullen zijn. Ik ga bijvoorbeeld ook zwervers te eten geven en dat verstaat zich niet met gezelschap van de president. Ik heb hem gezegd dat ik hem op een ander tijdstip wil ontvangen. Maar ik heb gehoord dat hij toch zal komen, ik ben benieuwd”, zegt hij breed lachend.

Over de schulden die deze en de voorgaande NDP-regering bij Combé Markt hebben, wil Kalipdewsing het liever niet hebben. “Tuurlijk moeten ze me betalen. Maar in dit leven heb ik geleerd dat geld niet verloren gaat. Of het nu is of later, ik zal het krijgen, en als ik het toch niet krijg, dan verreken ik het beetje bij beetje met de belastingen. Je moet geven om te kunnen ontvangen. Zo werkt de natuur”, luidt zijn motto.

Om het feest van zaterdag te kunnen vieren heeft de ondernemer drie percelen verkocht. Ook zal hij ruim 150 kavels die hij elders heeft, verdelen onder degenen die daarvoor in aanmerking komen. “Njan nanga pakket o de leki santi.Maar mi wani wan kado tu.”

De uitnodigingskaarten zullen zodanig verwerkt worden, dat diegenen die een presentje brengen met een bepaalde waarde, een pakket zullen krijgen. Het feest markeert ook het einde van de bemoeienis van de ondernemer met ‘zijn’ Combé Markt en andere zakelijke belangen. “Het is nu aan mijn kinderen. Ze krijgen geen gespreid bedje. Ik heb een schuld van ongeveer SRD 15 miljoen in binnen- en buitenland. Die moeten zij betalen en verder doorgaan op deze ingeslagen weg, dan zullen ze nooit meer problemen hebben.”


TOCH LIJKT HET onwaarschijnlijk dat iemand in één generatie zoveel heeft vergaard als Kalipdewsing. De verhalen dat het dienen van slangen en kikkers en of drugs hem deze rijkdom hebben opgeleverd, verwijst hij schaterlachend naar het rijk der fabelen. “Voor ik drugs zal verkopen zal ik eerst mijn vrouw, mijzelf en mijn kinderen het laten gebruiken. Ik heb eens een aanbod gehad om met grote winst een lading marihuana te verkopen. Ik kon die avond niet slapen. Ik dacht aan mijn kinderen die ik vanaf de zwangerschap heb gekoesterd tot nu toe. Hoe zou ik een kind van een ander dan kapot kunnen maken? Nee hoor, ik heb die verbrand. Wat ik bezit, heb ik geoogst. Ik heb niet hard gewerkt, vind ik. Ik heb geoogst wat ik heb gezaaid. Niets meer en niets minder.”

**
FamilieNieuws.com publiceert familieberichten, relatieverhalen, nieuws en nog veel meer voor families in Suriname en Nederland. Wie is overleden, geboren, jarig of geslaagd? Beri, feestje, huwelijk? Hier vindt u alles.

Automatisch op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Blijf ons volgen op de verschillende social media.

Wilt u een verhaal of familiebericht plaatsen? Stuur het naar [email protected] en wij publiceren het gratis.

Bron: DWT
Tekst: Euritha Tjan A Way
Foto: Stefano Tull